ترجمهء خطبهء صد و سىام از سخنان امير المؤمنين عليه السلام به ابو ذر رحمة اللَّه عليه در آن هنگام كه به ربذه تبعيد شد . اى ابا ذر ، قطعا تو براى خدا خشمگين گشتى ، پس به آن خداوند اميدوار باش كه براى او غضب كردىاين مردم براى دنياى خود از تو بيمناك گشتند ، و تو براى دين خود از آنها به ترس افتادىپس اى ابا ذر ، رها كن براى آنان آنچه را كه براى داشتن آن ، از تو بيمناك شدندو بگريز از آنان به جهت آن دين كه از آنان در بارهء آن به ترس و وحشت افتادىچه بسيار است نياز آن قوم به جلوگيرى تو از ناشايسته‌هاى آنانو چه بسيار است بىنيازى تو از آنچه ترا از آن منع نمودند . و به زودى خواهى فهميد كيست فردا كسى كه از اين كشاكش سود خواهد برد و كسى كه بيش از ديگران مورد شك قرار خواهد گرفتو اگر آسمانها و زمينها بر روى بنده اى بسته شود ، سپس آن بنده به خداوند سبحان تقوى بورزد ، خداوند براى او از آسمانها و زمينهاى بسته شده گريزگاهى باز مىكنداى ابا ذر ، هيچ كسى و هيچ چيزى جز حق با تو مأنوس نباشد و هيچ كسى و هيچ چيزى ترا جز باطل به وحشت نيندازد اگر دنياى آنان را مىپذيرفتى دوستت مىداشتندو اگر مقدارى از دنياى آنان را به خود اختصاص مىدادى ، ترا امين مىپنداشتند تفسير عمومى خطبهء صد و سىام 1 - ابو ذر غفارى كه بود و چه كرد و چه شد پاسخ اجمالى اين سه سؤال چنين است : او انسانى بود ، دفاع از حيات معقول انسانها